ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ 2025-26 ପାଇଁ ସରକାର ନୂଆ ଆୟକର ରିଟର୍ଣ୍ଣ ଫର୍ମ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ୧ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୨୬ ରୁ ଲାଗୁ ହୋଇଛି। ଏହି ନୂତନ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଟିକସଦାତାମାନେ ୩୧ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୬ ସୁଦ୍ଧା ସେମାନଙ୍କର ରିଟର୍ଣ୍ଣ ଦାଖଲ କରିବାକୁ ହେବ।ITR-1 ଫର୍ମରେ କ’ଣ ବଦଳିଛି?
୧. କ୍ୟାପିଟାଲ୍ ଗେନ୍ସ (Capital Gains) ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ:ପୂର୍ବରୁ ITR-1 ରେ କୌଣସି ପ୍ରକାରର କ୍ୟାପିଟାଲ୍ ଗେନ୍ସ ଦର୍ଶାଇବାକୁ ଅନୁମତି ନଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଏବେ ଯଦି ଆପଣଙ୍କର ଲିଷ୍ଟେଡ୍ ଇକ୍ୱିଟି (Listed Equity) କିମ୍ବା ମ୍ୟୁଚୁଆଲ୍ ଫଣ୍ଡରୁ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ପୁଞ୍ଜି ଲାଭ (LTCG) ୧.୨୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇଥାଏ, ତେବେ ଆପଣ ITR-1 ଫର୍ମ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ।
୨. ଟିକସ ହାରରେ ସମାନତା:ବଜେଟ୍ ୨୦୨୪-୨୫ ଅନୁଯାୟୀ, ସମସ୍ତ ସମ୍ପତ୍ତି ଉପରେ LTCG ଟିକସ ହାରକୁ ୧୨.୫% (ବିନା ଇଣ୍ଡେକ୍ସେସନ୍) ରେ ସ୍ଥିର କରାଯାଇଛି। ଏହି ନୂଆ ହାର ITR-1 ଦାଖଲ ସମୟରେ ଲାଗୁ ହେବ।
୩. ଦୁଇଟି ଘରୁ ଆୟ:ପୂର୍ବରୁ କେବଳ ଗୋଟିଏ ଘରୁ ଭଡ଼ା ବା ଆୟ ପାଉଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ITR-1 ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ। ଏବେ ଦୁଇଟି ଘରୁ (Two house properties) ଆୟ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ଏହି ସହଜ ଫର୍ମ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ।କେଉଁ କ୍ଷେତ୍ରରେ ITR-1 ବଦଳରେ ITR-2 ବ୍ୟବହାର କରିବେ?ଯଦି ଆପଣଙ୍କର ନିମ୍ନଲିଖିତ ସ୍ଥିତି ଅଛି, ତେବେ ଆପଣଙ୍କୁ ITR-2 ଫର୍ମ ଦାଖଲ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ:ବାର୍ଷିକ ଆୟ ୫୦ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ହେଲେ।ପୁଞ୍ଜି ଲାଭ (Capital Gains) ୧.୨୫ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ହେଲେ।ଯଦି ଆପଣ କୌଣସି କମ୍ପାନୀର ଡାଇରେକ୍ଟର ଅଛନ୍ତି।ଅଣ-ତାଲିକାଭୁକ୍ତ (Unlisted) ସେୟାର୍ ଥିଲେ।କୃଷିଜାତ ଆୟ ୫,୦୦୦ ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ହେଲେ।ବିଦେଶରେ ସମ୍ପତ୍ତି କିମ୍ବା ବିଦେଶରୁ ଆୟ ଥିଲେ।ଟିକସଦାତାମାନେ କେଉଁ ଭୁଲ୍ରୁ ବଞ୍ଚିବା ଉଚିତ୍?
AIS ଏବଂ TIS ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ: କେବଳ Form 16 ଉପରେ ନିର୍ଭର ନକରି Annual Information Statement (AIS) ସହ ନିଜର ଆୟକୁ ମିଳାଇ ଦେଖନ୍ତୁ।ସଠିକ୍ ସୂଚନା: FD/RD ର ସୁଧ ଏବଂ ଡିଭିଡେଣ୍ଡ୍ ଆୟକୁ ଲୁଚାନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଆୟ ଲୁଚାଇଲେ ୨୦୦% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୋରିମାନା ଦେବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ।HRA କ୍ଲେମ୍: ଯଦି ଆପଣ ଘରଭଡ଼ା ରିହାତି (HRA) ନେଉଛନ୍ତି, ତେବେ ଘରମାଲିକଙ୍କ ପାନ୍ (PAN) କାର୍ଡ ଏବଂ ବ୍ୟାଙ୍କ୍ ରସିଦ୍ ଦେବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ହୋଇଛି।ବ୍ୟାଙ୍କ୍ ଆକାଉଣ୍ଟ: ରିଫଣ୍ଡ୍ ପାଇବା ପାଇଁ ନିଜ ବ୍ୟାଙ୍କ୍ ଆକାଉଣ୍ଟକୁ ପୂର୍ବରୁ ବୈଧ (Pre-validate) କରି ରଖନ୍ତୁ।
