ଅଧିକାଂଶ ଭାରତୀୟଙ୍କ ପାଇଁ ସୁନା, ଜମି କିମ୍ବା ଶେୟାର (Stocks) ବିକ୍ରି କରିବା ସମୟରେ ମିଳୁଥିବା ଲାଭ ଉପରେ ବଡ଼ ଧରଣର ଟ୍ୟାକ୍ସ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ। କିନ୍ତୁ ଆୟକର ଅଧିନିୟମ, ୧୯୬୧ର ଧାରା 54F (Section 54F) ବ୍ୟବହାର କରି ଆପଣ ଏହି ଟ୍ୟାକ୍ସକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଛାଡ଼ କରିପାରିବେ କିମ୍ବା ଯଥେଷ୍ଟ କମାଇ ପାରିବେ।
Section 54F କ’ଣ?
ଏହା ଏମିତି ଏକ ନିୟମ ଯାହା ଟ୍ୟାକ୍ସଦାତାଙ୍କୁ ଲଙ୍ଗ୍ ଟର୍ମ କ୍ୟାପିଟାଲ୍ ଗେନ୍ସ (LTCG) ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ସୁଯୋଗ ଦିଏ। ଯଦି ଆପଣ ନିଜର ସୁନା କିମ୍ବା ଷ୍ଟକ ବିକ୍ରି କରି ସେହି ଟଙ୍କାରେ ଏକ ରହୁଥିବା ଘର (Residential Property) କିଣନ୍ତି, ତେବେ ଆପଣଙ୍କୁ ଟ୍ୟାକ୍ସ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ।
ମୁଖ୍ୟ ନିୟମ ଓ ସର୍ତ୍ତାବଳୀ:
- ନୂତନ ଟ୍ୟାକ୍ସ ହାର: ୨୩ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୪ ପରେ ହେଉଥିବା ବିକ୍ରି ଉପରେ LTCG ଟ୍ୟାକ୍ସ ହାର ଏବେ ୧୨.୫% ରହିଛି।
- ଅଣ-ଆବାସିକ ସମ୍ପତ୍ତି: ଏହି ସୁବିଧା କେବଳ ସେତେବେଳେ ମିଳିବ ଯେତେବେଳେ ଆପଣ ଏକ ଘର ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସମ୍ପତ୍ତି (ଯେପରିକି ସୁନା, ପ୍ଲଟ୍, କମର୍ସିଆଲ୍ ବିଲଡିଂ କିମ୍ବା ଶେୟାର) ବିକ୍ରି କରୁଛନ୍ତି।
- ପୁନଃ ନିବେଶ (Reinvestment): ବିକ୍ରିରୁ ମିଳିଥିବା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅର୍ଥକୁ ଏକ ନୂଆ ଘର କିଣିବା କିମ୍ବା ନିର୍ମାଣ କରିବାରେ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
- ସମୟ ସୀମା: * ଘର କିଣିବା ପାଇଁ: ବିକ୍ରିର ୧ ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ କିମ୍ବା ୨ ବର୍ଷ ପରେ।
- ଘର ତିଆରି ପାଇଁ: ବିକ୍ରିର ୩ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ।
କେଉଁମାନଙ୍କୁ ମିଳିବ ନାହିଁ ଏହି ରିହାତି?
- ଯଦି ବିକ୍ରି କରିବା ସମୟରେ ଆପଣଙ୍କ ପାଖରେ ପୂର୍ବରୁ ଗୋଟିଏରୁ ଅଧିକ ଘର ରହିଥାଏ।
- ଯଦି ଆପଣ ଏହି ରିହାତି ନେବାର ୨ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ନୂଆ ଘର କିଣନ୍ତି।
- ଘର କିଣିବାର ୩ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଯଦି ସେହି ଘରକୁ ପୁଣି ବିକ୍ରି କରିଦିଅନ୍ତି, ତେବେ ଛାଡ଼ ହୋଇଥିବା ଟ୍ୟାକ୍ସ ପୁଣି ଲାଗୁ ହୋଇଯିବ।
