ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ନୂତନ ଶ୍ରମ କୋଡ୍ (Labour Codes) ଅନୁଯାୟୀ, ଏପ୍ରିଲ ୧, ୨୦୨୬ ରୁ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ଗ୍ରାଚ୍ୟୁଇଟି (Gratuity) ଏବଂ ଦରମା ଗଠନରେ ବଡ଼ ଧରଣର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିବାକୁ ଯାଉଛି।
ଗ୍ରାଚ୍ୟୁଇଟି କାଲକୁଲେସନ୍ରେ ପରିବର୍ତ୍ତନନୂଆ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ‘ୱେଜେସ୍’ (Wages) ବା ବେତନର ସଂଜ୍ଞା ବଦଳିଛି।୫୦% ନିୟମ: ଆପଣଙ୍କର ମୌଳିକ ଦରମା (Basic Pay), ମହଙ୍ଗା ଭତ୍ତା (DA) ଏବଂ ରିଟେନିଂ ଆଲାଉନ୍ସ ମିଶି ଆପଣଙ୍କର ମୋଟ ଦରମା (CTC) ର ଅତିକମରେ ୫୦% ହେବା ଆବଶ୍ୟକ।ଯଦି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭତ୍ତା (ଯେପରିକି HRA, Travel Allowance) ୫୦% ରୁ ଅଧିକ ହୁଏ, ତେବେ ସେହି ଅତିରିକ୍ତ ଅଂଶକୁ ମଧ୍ୟ ବେତନ ଭାବେ ଗଣନା କରାଯିବ।ପରିଣାମ: ଗ୍ରାଚ୍ୟୁଇଟି ମୌଳିକ ଦରମା ଉପରେ ଆଧାରିତ ହୋଇଥିବାରୁ, ବେସିକ୍ ପେ’ ବଢ଼ିବା ସହିତ ଅବସର ସମୟରେ ମିଳିବାକୁ ଥିବା ଗ୍ରାଚ୍ୟୁଇଟି ଟଙ୍କା ପରିମାଣ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ।୨. ଘରକୁ ନେଉଥିବା ଦରମା (Take-home Pay) ଉପରେ ପ୍ରଭାବଏହି ନିୟମ ଯୋଗୁଁ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ମାସିକ ହାତକୁ ଆସୁଥିବା ଦରମା କମିଯାଇପାରେ:PF କଣ୍ଟ୍ରିବ୍ୟୁସନ୍: ଯେହେତୁ ବେସିକ୍ ପେ’ (Basic Pay) ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ, ସେହି ଅନୁପାତରେ ପ୍ରୋଭିଡେଣ୍ଟ ଫଣ୍ଡ (PF) କାଟ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ।ହାତକୁ ମିଳୁଥିବା ନଗଦ ଟଙ୍କା କମିଲେ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କର ଭବିଷ୍ୟତ ପାଣ୍ଠି (Retirement Corpus) ଅଧିକ ସୁରକ୍ଷିତ ଏବଂ ବୃହତ ହେବ।୩. ଗ୍ରାଚ୍ୟୁଇଟି ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟତା (Eligibility)ସ୍ଥାୟୀ କର୍ମଚାରୀ: ସାଧାରଣତଃ ଜଣେ କର୍ମଚାରୀ ଗୋଟିଏ ସଂସ୍ଥାରେ ୫ ବର୍ଷ କାମ କଲେ ଗ୍ରାଚ୍ୟୁଇଟି ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି।ଫିକ୍ସଡ୍ ଟର୍ମ କର୍ମଚାରୀ (Fixed-term Employees): ନୂଆ ନିୟମରେ ଏମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ମିଳିଛି। ଚୁକ୍ତିଭିତ୍ତିକ ବା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତ କର୍ମଚାରୀମାନେ ୧ ବର୍ଷ କାମ କରିବା ପରେ ମଧ୍ୟ ‘ପ୍ରୋ-ରାଟା’ (Pro-rata) ଆଧାରରେ ଗ୍ରାଚ୍ୟୁଇଟି ପାଇବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ହେବେ।୪. ଗ୍ରାଚ୍ୟୁଇଟି ଗଣନା ସୂତ୍ର (Calculation Formula)ଗ୍ରାଚ୍ୟୁଇଟି ଗଣନା ପାଇଁ ମୂଳ ସୂତ୍ର ସମାନ ରହିଛି, କିନ୍ତୁ ‘Last Drawn Wages’ ର ପରିମାଣ ବଢ଼ିଯିବ:
\text{Gratuity} = \frac{15}{26} \times \text{Last Drawn Wages (Basic + DA)} \times \text{Years of Service}
ସଂକ୍ଷେପରେ:ନୂତନ ଶ୍ରମ କୋଡ୍ ଆପଣଙ୍କ ମାସିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ପାଇଁ ମିଳୁଥିବା ଟଙ୍କାକୁ ସାମାନ୍ୟ କମାଇ ଦେଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଭାବେ ଏହା ଆପଣଙ୍କୁ ଅବସର ସମୟରେ ଏକ ବଡ଼ ପାଣ୍ଠି (Higher Gratuity & PF) ପ୍ରଦାନ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ।
