ପ୍ରପର୍ଟି ଟ୍ୟାକ୍ସ କ’ଣ?ଏହା ଏକ Ad-valorem ଟ୍ୟାକ୍ସ, ଅର୍ଥାତ୍ ସମ୍ପତ୍ତିର ମୂଲ୍ୟ ଯେତେ ଅଧିକ ହେବ, କରର ପରିମାଣ ସେତେ ଅଧିକ ହେବ। ଏହି ଅର୍ଥକୁ ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରଶାସନ ରାସ୍ତାଘାଟ, ପାର୍କ, ଡ୍ରେନେଜ୍ ସିଷ୍ଟମ ଏବଂ ଷ୍ଟ୍ରିଟ୍ ଲାଇଟ୍ ଭଳି ସାଧାରଣ ସୁବିଧାର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିଥାନ୍ତି।ପ୍ରପର୍ଟି ଟ୍ୟାକ୍ସ ଗଣନା କିପରି ହୁଏ?ଭାରତରେ ବିଭିନ୍ନ ପୌରପାଳିକା ନିଜର ସୁବିଧା ଅନୁସାରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପ୍ରଣାଳୀ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି। ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନୋଟି ପଦ୍ଧତିରେ ଏହା ଗଣନା କରାଯାଏ:Unit Area Value System (UAS): ଏଥିରେ ସମ୍ପତ୍ତିର ପ୍ରତି ବର୍ଗଫୁଟ୍ (Built-up area) ପିଛା ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମୂଲ୍ୟ ଧାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ। ଏହା ସମ୍ପତ୍ତିର ଅବସ୍ଥିତି ଏବଂ ବ୍ୟବହାର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ।Capital Value System (CVS): ଏଠାରେ ସମ୍ପତ୍ତିର ବଜାର ମୂଲ୍ୟ (Market Value) ଆଧାରରେ କର ହିସାବ କରାଯାଏ। ସରକାର ପ୍ରତିବର୍ଷ ସ୍ଥାନ ଅନୁସାରେ ଏହି ମୂଲ୍ୟ ସ୍ଥିର କରନ୍ତି। Annual Rental Value System (RVS): ଏହି ପଦ୍ଧତିରେ ସମ୍ପତ୍ତିରୁ ବାର୍ଷିକ କେତେ ଭଡ଼ା ମିଳିପାରିବ, ସେହି ଅନୁମାନିତ ମୂଲ୍ୟ ଉପରେ ଟ୍ୟାକ୍ସ ଲାଗିଥାଏ।ସାଧାରଣ ଫର୍ମୁଲା:Property Tax = Base Value × Built-up Area × Age Factor × Type of Building × Category of Use × Floor Factor କେଉଁ କେଉଁ କାରକ ଟ୍ୟାକ୍ସ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଏ?ଅବସ୍ଥିତି (Location): ସହରର ପୋଶ୍ (Posh) ଅଞ୍ଚଳରେ ଟ୍ୟାକ୍ସ ଅଧିକ ଥାଏ। ସମ୍ପତ୍ତିର ବୟସ (Age): ପୁରୁଣା କୋଠା ଉପରେ ସାଧାରଣତଃ କମ୍ ଟ୍ୟାକ୍ସ ଲାଗିଥାଏ (Depreciation ଯୋଗୁଁ)। ବ୍ୟବହାର (Usage): ଆବାସିକ (Residential) ସମ୍ପତ୍ତି ଅପେକ୍ଷା ବ୍ୟାବସାୟିକ (Commercial) ସମ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ଅଧିକ ଟ୍ୟାକ୍ସ ଦେବାକୁ ପଡ଼େ। ସୁବିଧା (Amenities): ଲିଫ୍ଟ, ପାର୍କିଂ କିମ୍ବା ସୁଇମିଂ ପୁଲ୍ ଥିଲେ ଟ୍ୟାକ୍ସ ବଢ଼ିପାରେ। ବିଳମ୍ବ ପେମେଣ୍ଟ ଉପରେ ଜରିମାନା (Penalty):ସମୟ ସୀମା ମଧ୍ୟରେ ଟ୍ୟାକ୍ସ ନଦେଲେ ମ୍ୟୁନିସିପାଲିଟି କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଜରିମାନା ଆଦାୟ କରନ୍ତି:ସୁଧ: ସାଧାରଣତଃ ମାସିକ ୧% ରୁ ୨% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୁଧ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ।ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦଣ୍ଡ: ଅଧିକ ବିଳମ୍ବ ହେଲେ ସମ୍ପତ୍ତି ବ୍ୟାଜାପ୍ତି କରିବା କିମ୍ବା ସେହି ସମ୍ପତ୍ତି ବିକ୍ରି ଉପରେ ରୋକ୍ ଲଗାଯାଇପାରେ।ସୂଚନା: ଭୁବନେଶ୍ୱର (BMC) ପରି ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହାକୁ ‘Holding Tax’ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ପୂର୍ବରୁ ଟ୍ୟାକ୍ସ ଦେଲେ ୫% ରୁ ୧୦% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରିହାତି (Rebate) ମଧ୍ୟ ମିଳିଥାଏ।
