ଭାରତୀୟ ସ୍ଥିର ଆୟ ବଜାର (Fixed income market) ବର୍ତ୍ତମାନ ବୃହତ ଅର୍ଥନୈତିକ ଚିନ୍ତା ଅପେକ୍ଷା ବଜାରର କାର୍ଯ୍ୟଶୈଳୀ ଦ୍ୱାରା ଅଧିକ ପ୍ରଭାବିତ ହେଉଛି। ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି (Inflation) ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ଆସିଛି, ସରକାରୀ ନୀତି ସହାୟକ ହେଉଛି ଏବଂ ନଗଦ ପ୍ରବାହ ବା ଲିକ୍ୱିଡିଟିକୁ ସକ୍ରିୟ ଭାବେ ପରିଚାଳନା କରାଯାଉଛି। ତଥାପି ବଣ୍ଡ୍ ୟିଲ୍ଡ (Bond yields) ସ୍ଥିର ରହିଛି। ଏହାର ସରଳ କାରଣ ହେଉଛି ବଜାରରେ ବଣ୍ଡ୍ର ଯୋଗାଣ ଅଧିକ ରହିଛି ଏବଂ ବଜାର ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପାଇଁ ଉଚିତ ମୂଲ୍ୟ ଦାବି କରୁଛି।
RBI ର ରଣନୀତି:
ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ (RBI) ନିଜର ପ୍ରାଥମିକତା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି। ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ଲକ୍ଷ୍ୟଧାର୍ଯ୍ୟ ସୀମା ମଧ୍ୟରେ ରହିବା ଏବଂ ଅର୍ଥନୈତିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ସ୍ଥିର ରହିବା ପରେ, RBI ନିଜର ଆଭିମୁଖ୍ୟକୁ ସହାୟକ (Accommodative) କିନ୍ତୁ ସତର୍କ ରଖିଛି। ସୁଧ ହାର ହ୍ରାସ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ବହୁତ ମାପିଚୁପି କରାଯାଉଛି ଏବଂ ଏହାର ଲାଭ ଯେପରି ଗ୍ରାହକଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିବ ସେଥିପ୍ରତି ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଉଛି।
ନଗଦ ପ୍ରବାହ ବା ଲିକ୍ୱିଡିଟି ଉପକରଣର ବ୍ୟବହାର:
ବଜାରରେ ଟଙ୍କାର ପ୍ରବାହକୁ ସନ୍ତୁଳିତ କରିବା ପାଇଁ RBI ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି:
- VRR ଅପରେସନ୍: ଗତ କିଛି ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ RBI ‘ଭାରିଏବଲ୍ ରେଟ୍ ରେପୋ’ (VRR) ଅପରେସନ୍ ଏବଂ ଖୋଲା ବଜାର କ୍ରୟ (Open market purchases) କୁ ବଢ଼ାଇ ଦେଇଛି, ଯାହାଫଳରେ ମୁଦ୍ରା ବଜାରର ସୁଧ ହାରକୁ ସ୍ଥିର ରଖାଯାଇପାରିବ।
- OMO ଏବଂ USD-INR ସ୍ୱାପ୍: ନିକଟରେ ସରକାରୀ ବଣ୍ଡ୍ର OMO କ୍ରୟ ଏବଂ USD-INR ସ୍ୱାପ୍ର ଘୋଷଣା ଏହି ରଣନୀତିକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିଛି।
- ବଜାର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା: ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ପରେ ବଜାରରେ ତୁରନ୍ତ ସକାରାତ୍ମକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ସରକାରୀ ବଣ୍ଡ୍ ୟିଲ୍ଡ କମିଛି ଏବଂ ନିକଟ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଯୋଗାଣ ଚାପକୁ ନେଇ ରହିଥିବା ଚିନ୍ତା କିଛି ମାତ୍ରାରେ ହ୍ରାସ ପାଇଛି।
