ଅର୍ଥନୈତିକ ସର୍ଭେ: ଶିଶୁଙ୍କ ପାଇଁ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଲାଗିପାରେ ବୟସ ସୀମା, ‘ଡିଜିଟାଲ ନିଶା’ ଛଡ଼ାଇବାକୁ ସରକାରଙ୍କ ଯୋଜନା
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ (୨୯ ଜାନୁଆରୀ, ୨୦୨୬): ଭାରତର ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ୨୦୨୫-୨୬ ର ଅର୍ଥନୈତିକ ସର୍ଭେ (Economic Survey) ରିପୋର୍ଟ ଆଜି ସଂସଦରେ ଉପସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି। ଏହି ରିପୋର୍ଟରେ କମ୍ ବୟସ୍କ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଢ଼ୁଥିବା ‘ଡିଜିଟାଲ ନିଶା’ (Digital Addiction) କୁ ନେଇ ଗଭୀର ଚିନ୍ତା ପ୍ରକଟ କରାଯାଇଛି। ଶିଶୁ ଏବଂ କିଶୋରମାନଙ୍କୁ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆର କୁପ୍ରଭାବରୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ବୟସ ଭିତ୍ତିକ କଟକଣା ଲାଗୁ କରିବାକୁ ସର୍ଭେରେ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇଛି।ସର୍ଭେର ପ୍ରମୁଖ ସୁପାରିଶ ଗୁଡ଼ିକ:ବୟସ ଯାଞ୍ଚ (Age Verification): ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମଗୁଡ଼ିକ ଯେପରି କଡ଼ାକଡ଼ି ଭାବେ ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ବୟସ ଯାଞ୍ଚ କରିବେ, ସେଥିପାଇଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଦାୟୀ ରଖାଯିବା ଉଚିତ୍।ଆଡଭର୍ଟାଇଜିଂ ଉପରେ କଟକଣା: ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରୁଥିବା ବିଜ୍ଞାପନ ଏବଂ ଭିଡିଓରେ ‘ଅଟୋ-ପ୍ଲେ’ (Auto-play) ଫିଚର୍ ଉପରେ ରୋକ୍ ଲଗାଇବାକୁ କୁହାଯାଇଛି।ସରଳ ଡିଭାଇସ୍ ବ୍ୟବହାର: ପିଲାମାନଙ୍କୁ ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ ପରିବର୍ତ୍ତେ କେବଳ ପାଠପଢ଼ା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିବା ଟ୍ୟାବଲେଟ୍ କିମ୍ବା ସାଧାରଣ ଫୋନ୍ ଦେବାକୁ ପରିବାରମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରାଯାଇଛି।ଅନ୍ଲାଇନ୍ କ୍ଲାସ୍ କମାଇବା: ଡିଜିଟାଲ୍ ସ୍କ୍ରିନ୍ ସମୟ (Screen Time) କମାଇବା ପାଇଁ ଅନ୍ଲାଇନ୍ କ୍ଲାସ୍ ସମୟକୁ ମଧ୍ୟ ସୀମିତ କରିବାକୁ ସର୍ଭେରେ କୁହାଯାଇଛି।କାହିଁକି ଏହି କଟକଣା ଜରୁରୀ?ଅର୍ଥନୈତିକ ସର୍ଭେ ଅନୁଯାୟୀ, ଡିଜିଟାଲ ନିଶା ଯୋଗୁଁ ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ ଖରାପ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ୁଛି। ଏହାଦ୍ୱାରା:୧. ଏକାଗ୍ରତା କମିବା ଏବଂ ପାଠପଢ଼ାରେ ମନ ନଲାଗିବା।୨. ମାନସିକ ଚାପ (Anxiety), ଅବସାଦ (Depression) ଏବଂ ନିଦ୍ରାହୀନତା ଭଳି ସମସ୍ୟା ଦେଖାଦେବା।୩. ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଭାବେ ଏହା ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କ କର୍ମଦକ୍ଷତା ଏବଂ ଦେଶର ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ।ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ ନିଆଯାଇଥିବା ପଦକ୍ଷେପ:ଭାରତ ପୂର୍ବରୁ ଅନେକ ଦେଶ ଏହି ଦିଗରେ କଡ଼ା ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କରିସାରିଛନ୍ତି:ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ: ୧୬ ବର୍ଷରୁ କମ୍ ବୟସର ପିଲାଙ୍କ ପାଇଁ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ବ୍ୟବହାର ଉପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଯାଇଛି। ନିୟମ ନମାନିଲେ କମ୍ପାନୀଙ୍କୁ ₹୨୮୦ କୋଟି (50M AUD) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜରିମାନା ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ।ଫ୍ରାନ୍ସ: ୧୫ ବର୍ଷରୁ କମ୍ ବୟସର ଶିଶୁଙ୍କ ପାଇଁ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ନିଷେଧ କରିବାକୁ ଏକ ବିଲ୍ ପାସ୍ ହୋଇଛି।ୟୁକେ (UK) ଏବଂ ଡେନମାର୍କ: ଏହି ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ସମାନ ନିୟମ ଉପରେ ବିଚାର କରୁଛନ୍ତି।ସଂକ୍ଷେପରେ: ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଭାରତରେ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ବ୍ୟବହାରର ନିୟମ ବଦଳିପାରେ। ସରକାର ଅଭିଭାବକଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପିଲାଙ୍କ ଡିଜିଟାଲ୍ ଅଭ୍ୟାସ ଉପରେ ନଜର ରଖିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି।
